vrijdag 11 december 2015

De comeback van de vuurdoorn

Een tuin is van oorsprong omsloten. Omheinden we onze tuin vroeger om het vee en de gewassen te beschermen tegen wilde dieren en struikrovers. Tegenwoordig trekken we ons graag terug in onze tuin om tot rust te komen van ons drukke leven. Omheinen kan met muren, schuttingen en hekwerken, maar de mooiste en oudste manier is omheinen met een levende plantenhaag. Dat deden onze voorouders al in de prehistorie.  




Vuurdoorn als haag
De keuze aan hagen is enorm. Beukenhaag, liguster, coniferen ….. je ziet ze veelvuldig aangeplant. Een mooie groenblijvende haag die een beetje in de vergetelheid in geraakt is de vuurdoorn (Pyracantha coccinea). In nieuwe wijken kom je deze heester nauwelijks meer tegen. Misschien omdat hij ouderwets aandoet? Dat is jammer want een haag van vuurdoorn kan er fantastisch uitzien. Helemaal als je meerdere soorten naast elkaar gebruikt. En strak gesnoeid is hij ook schitterend in een moderne tuin.


In elk seizoen aantrekkelijk
De vuurdoorn is groenblijvend en het hele jaar aantrekkelijk om te zien. In mei krijgen alle vuurdoorns massa’s crème witte bloemen: de bijen zijn er gek op. En in het najaar verschijnen de glanzend rode, oranje of gele bessen als kleine druiven aan trossen. De bessen blijven hangen tot de eerste vorst en zijn een lekkernij voor de vogels. Vooral lijsters, merels en spreeuwen zijn er gek op.




Veilige plek voor vogels
De vuurdoorn is geen plant om zonder handschoenen aan te pakken! De stekels zijn bijzonder scherp en maken de haag ondoordringbaar. Vroeger werd de haag daarom vaak  gebruikt om ongewenste bezoek te voorkomen. Zelfs de meest doorgewinterde inbreker zal deze struik mijden. Vogels maken dankbaar gebruik van deze eigenschap en zoeken de vuurdoorn graag op om zomers nestjes te maken en in de winter te schuilen. In de vuurdoorn zitten ze veilig en beschut. Geen kat zal proberen om dichtbij te komen.




De vuurdoorn is een goed alternatief voor de hagen die doorgaans aangeplant worden. De vuurdoorn is makkelijk, het hele jaar aantrekkelijk en is een snelle groeier.

Bloeiperiode: mei, juni
Bijzonderheden: gemakelijk te verzorgen, altijd groen
Standplaats: zon, halfschaduw
Grond: doorlatend, kalkhoudend
Hoogte tot: 3 m
Latijns/wetenschappelijke naam: Pyracantha

zondag 29 november 2015

Zo maak je een mooie wintertuin

Met het weer van de laatste dagen krijg je misschien zin om de gordijnen dicht te doen en ze pas weer in het voorjaar te openen. De bladeren zijn allemaal van de bomen gevallen en het grijze weer maakt het buiten niet echt vrolijker. Toch kan je tuin in de winter ook aantrekkelijk zijn om te zien! Met winterbloeiers, groenblijvende planten en sfeervolle elementen valt er in de winter ook veel in de tuin te beleven!

Met geur en kleur
Planten die in de winter bloeien zijn niet alleen mooi om te zien maar ruiken ook vaak heerlijk. Zet ze in groepjes bij elkaar vlak bij de achterdeur, zodat je geen enkele moeite hoeft te doen om de geur op te snuiven. Of plant ze ergens in de tuin, waar ze je uitnodigen om een wandeling te maken. Mooie winterbloeiers zijn bijvoorbeeld toverhazelaars, winterjasmijn en winterbloeiende kamperfoelie.

Hamamelis mollis 'Basma'

Stammen in de felste kleuren
Sommige struiken zijn ook zonder bladeren prachtig om te zien. Een mooi voorbeeld is de Acer conspicuum 'Phoenix' met wel heel felrode takken! Het lijkt net of een stylist de takken van een mooi kleurtje heeft voorzien. Een andere heester met rode takken in de winter is de witte kornoelje (Cornus alba ‘Sibirica’). De takken van deze heester zijn het mooist als je de struik regelmatig snoeit: jonge twijgen hebben de felste kleur.
Cornus alba ‘Sibirica’
Mooie groene structuren
Groenblijvende hagen, bollen geven vorm aan de tuin en zorgen voor een mooi winterbeeld. Maak een structuur van wintergroene hagen, bollen of zuilen. Deze planten hebben een grote sierwaarde, zorgen voor privacy en bieden in de winter bescherming en nestgelegenheid aan verschillende soorten tuinvogels.

Viburnum tinus
Planten met een mooi wintersilhouet
Van sommige planten is na de eerste vorst niet veel meer over dan een zielig hoopje snot. Andere staan nog fier overeind en zijn ondanks dat ze uitgebloeid zijn nog steeds mooi om te zien. Helemaal als er een dauw overheen komt of een vers laagje sneeuw. Knip deze planten dan ook niet af en laat ze staan. Ze geven een schitterend winterbeeld en zorgen voor beweging in de tuin. Voorbeelden van planten met een mooi silhouet zijn vetkruid, ereprijs en zegge.


Vroegbloeiende voorjaarsbollen
Niets kan mij enthousiaster maken dan de eerste voorjaarsbollen die uit de grond komen. Het leukst is om bloembollen te kopen in allerlei contrasterende kleuren. En hoe meer bollen hoe groter het effect. Gooi de bollen lukraak door elkaar en plant ze waar ze neerkomen.  Dit kan je gewoon doen tussen de vaste planten. Of zet de bollen in een mooie pot op het terras.


Zorg voor twinkelende lichtjes in de tuin
In deze tijd van het jaar zorgen twinkelende lichtjes voor veel gezelligheid in de tuin. Kies bijvoorbeeld een groepje mooi vormgeven lantaarns en plaats er mooie kaarsen in. Zet de lantaarns dicht bij het huis, zodat je van binnenuit een mooi uitzicht hebt op het flikkerende licht van de vlammen.

Aan het werk dus. Kleed je lekker warm aan, plant bloembollen in de tuin, zorg voor mooie lichten, en kijk of je met kleine aanpassingen de tuin aantrekkelijk kan maken in de winter. En geniet! Want ook in de winter is het de moeite waard om de tuin in te gaan.

Tip bij bloembollen in potten
In een pot met bollen mag het water niet te lang staan. Leg daarom een laagje potscherven onderin. Vul de pot met potgrond. Leg de bollen in de pot, en vul de pot aan met aarde. Houd hier dezelfde plantdiepte aan als voor de volle grond.

vrijdag 27 november 2015

Egel in de tuin

We hebben een egel in de tuin. Zo nu en dan laat hij zich zien. Meestal aan het eind van een mooie zomerdag. Zijn verschijning kondigt onze egel nogal wild aan. Takken zwiepen vervaarlijk heen en weer en de egel maakt graas geluiden als van een blije koe in een alpen weiland. Ik heb hem nu al een tijd niet gezien. Maar hij is er nog wel. Dat zie ik aan de poep die hij achterlaat op het terras en op het gras. Kleine smalle donkere drollen. 


Egelpoep


Ongemerkt houd ik rekening met hem. Ik zal niet zo snel spittend door mijn tuin gaan. Bang dat ik het beestje aan de riek spiets. En we hebben een huisje voor hem gebouwd. Achter in de tuin. Het huis is niet groot en bestaat uit een paar gestapelde stenen met een dak van hout erop. Op en rond het huis  ligt een mooie berg bladeren die we van het gras harken. Zo kan onze vriend zich als het echt koud wordt ingraven voor zijn winterslaap en heeft hij een lekkere warme deken.


Het egelhuis

Wil je ook een egel in de tuin? Maak je tuin dan niet te netjes (sowieso niet zo’n goed idee!) maar creëer rommelhoekjes. Verzamel bladeren in verschillende hoeken (en onder struiken) van je tuin, en laat takken tussen de struiken liggen. Dit materiaal gebruiken egels om hun nest aan te vullen. Ook is het goed om nu bij te voeren. Met kattenvoer of meelwormen en zet gerust ook water neer. De egels die nog niet op het goede gewicht  zijn voor de winter help je hier erg mee. Geef nooit, melk, brood of pindakaas!

Onze huisegel eet kattebrokjes



donderdag 12 november 2015

De mooiste winterbloeiers


Parrotia persica, Perzisch IJzerhout
De boom heeft zijn naam te danken aan de Russische natuuronderzoeker Parrot die in 1829 de eerste gedocumenteerde beklimming van de berg Ararat ondernam (de berg waar de ark van Noach zou zijn gestrand). In Nederland noemen we de boom ook wel ijzerhout omdat het hout zeer hard is.
De bloemetjes van de boom zijn maar klein, maar wel prachtig om te zien. Mooi is de boom ook in de herfst. Dan verkleuren de bladeren van goudgeel via oranje naar rood.

Parrotia persica
Lonicera purpusii 'Winter Beauty', kamperfoelie
Iedere tuinier zou deze winterbloeiende kamperfoelie moeten aanschaffen!  De geur van de witte bloemen is heerlijk!

Lonicera purpusii 'Winter Beauty'

Prunus subhirtella 'Autumnalis'
Deze Prunus subhirtella 'Autumnalis' bloeit in de winter met mooie tere lichtroze bloemtjes. Als het vriest stopt hij even met bloeien. Je kunt dan enkele takken afknippen en in de vaas zetten. Dan bloeien de takken binnen vrolijk verder. Na de vorstperiode ontwikkelen zich weer nieuwe bloemknoppen.

Prunus subhirtella 'Autumnalis'
Viburnum tinus, sneeuwbal
Viburnum Tinus bloeit vanaf de winter toto het voorjaar. Op deze foto wordt deze plant als haag gebruikt en daar is de Viburnum tinus heel geschikt voor omdat hij ook het hele jaar door groene bladeren houdt.

Viburnum tinus
Hedera helix 'Arborescens', struikhedera
Dit zijn de bloemen van de struikklimop (Hedera helix 'Arborescens'). Insecten zijn dol op de nectar en stuifmeel van de bloemen. Helemaal omdat in de winter van het jaar weinig andere planten bloeien. De struikklimop ziet er heel anders uit dan gewone klimop. De groeiwijze is anders, maar ook de bladvorm. De bladeren van de klimmende klimop zijn gelobd en van de struikklimop zijn ze ovaal van vorm.

Hedera helix 'Arborescens'
Cornus alba ‘Sibirica’, witte kornoelje
Het is dan wel geen bloem maar kleur is in de winter ook heel belangrijk. En kleur hebben de felrode takken van deze witte kornoelje (Cornus alba ‘Sibirica’)! De takken zijn het mooist als de struik regelmatig wordt gesnoeid: jonge twijgen hebben de felste kleur. Achter deze witte kornoelje groeit de vrolijke geelgroene Cornus sericea.
Cornus alba ‘Sibirica’

Hamamelis mollis 'Basma', Toverhazelaar
Deze foto heb ik genomen in de tuinen van Arboretum Trompenburg vorig jaar. Een schitterende hazelaar met mooie gele bloemen. 
Hamamelis mollis 'Basma'

Jasminum nudiflorum, winterjasmijn
Jasminus nudiflorum of winterjasmijnis afkomstig uit China en bloeit midden in de winter op naakte twijgen.





donderdag 5 november 2015

Zelf bladcompost maken in 7 stappen

Van bladeren maak je prachtige compost!
De herfst vind ik echt het allermooiste seizoen van het jaar. Het is zo’n prikkeling van al je zintuigen. Prachtige kleuren, mooi licht en de veranderende geuren. In de herfst is de natuur zich eigenlijk al aan het voorbereiden op de winter. Vogels gaan hun voorraden aanleggen, mooie paddenstoelen verschijnen en de bladeren verkleuren langzaam van groen naar rood, geel, bruin of bijna paars.

Is al het bladgroen uit de bladeren verdwenen dan ontstaat tussen het blad en de tak een kurklaagje en is het blad klaar om te vallen.

Is je tuin nu veranderd in een tapijt van gekleurde bladeren? Gooi de bladeren niet weg maar maak er bladcompost van. Compost van bladeren is makkelijk te maken en een hele goede grondverbeteraar voor je tuin.
Wat heb je nodig om bladcompost te maken?

• Bladeren
• Bladhark, bladblazer of grasmaaier met opvangbak
• Vuilniszakken
 
Zo ga je te werk.
  1. Verzamel de bladeren die op het gazon, de paden en terrassen zijn gevallen.  Dit kun je doen met een hark, een bladzuiger of een grasmachine met opvangbak.
  2. Alle bladeren zijn geschikt. Alleen verteren sommige bladeren beter dan andere.  Blad van appel, linde, wilg, vlier, robinia, es en populier verteren snel. Grote bladeren van bijvoorbeeld plataan en eik doen er wat langer over.
  3. Heb je geen boom in de tuin, kijk dan eens in de tuin van de buren of een park in de buurt. Veel mensen zullen blij zijn als je hun tuin schoon veegt.
  4. Heb je een mooie berg bladeren verzameld, doe ze dan in een vuilniszak .Giet een beetje water over de bladeren en bind de zak losjes dicht.
  5. Prik gaten aan de zijkanten zodat er lucht bij de bladeren kan komen en plaats de zak ergens op een schaduwrijke plek in de tuin.
  6. Het duurt even voordat je bladcompost klaar is. Na een jaar kun je de compost gebruiken om je tuingrond te verbeteren of bij je heesters te plaatsen.
  7. Als je nog een jaar wacht is je bladcompost fijn genoeg om bij de jonge planten te strooien.

Tip! Het composteren gaat sneller door de bladeren te versnipperen. Dit kan op een eenvoudige manier door met een grasmaaier een aantal keer over de bladeren heen te maaien, of gebruik te versnipper-functie van een bladblazer.

De bladeren opslaan in een bladkorf werkt ook goed: gewoon vier palen in een vierkant in de grond slaan en daar kippengaas omheen winden. Verzamel het vochtige blad in de korf en trap de bladeren goed aan.

maandag 2 november 2015

Dahlia's, geweldige boerenbloemen voor de tuin

Dahlia’s. Heel lang was het niet hip om deze bloemen in de tuin te hebben. Maar retro is in en zo ook de dahlia. Wat een geluk! Dahlia’s zijn echt prachtige bloemen in alle denkbare vormen, kleuren en geuren. De hele zomer pluk je er de mooiste boeketten mee en ze bloeien eindeloos door. Deze foto’s heb ik gisteren gemaakt in de tuin van Mario op ons Volkstuinencomplex. Mario houdt van bloemen en zijn tuin is dan ook een grote bloemenzee van het vroege voorjaar tot ver in de herfst.